Badanie nasienia to podstawowa diagnostyka niepłodności u mężczyzn, oparta na normach Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Wykonuje się je manualnie lub z pomocą technologii CASA (Computer Assisted Semen Analysis), która umożliwia cyfrową analizę parametrów nasienia.
Manualne badanie nasienia obejmuje ocenę:
Badanie wspomagane komputerowo (CASA) zawiera te same parametry, rozszerzone o:
Decyzję o wyborze metody podejmuje diagnosta laboratoryjny na podstawie wstępnej oceny próbki.
Podstawowe badanie nasienia nie zawsze jednoznacznie wskazuje na przyczynę zaburzeń płodności u mężczyzn. Jedną z dodatkowych metod diagnostycznych jest ocena dojrzałości chromatyny plemników, odzwierciedlająca prawidłową przebudowę i kondensację materiału genetycznego podczas spermiogenezy.
Chromatyna to struktura występująca w jądrze komórkowym, zbudowana z DNA, białek histonowych i niehistonowych. Chromatyna zawarta w plemnikach jest silnie skondensowana co pozwala na znaczne zmniejszenie wielkości jądra komórkowego i umożliwia szybkie dostarczenie ojcowskiego materiału genetycznego, ale przede wszystkim warunkuje jego odporność na działanie czynników fizycznych oraz chemicznych w trakcie wędrówki plemników przez męski, a następnie żeński układ płciowy do bańki jajowodu, gdzie następuje zapłodnienie.
Prawidłowa dojrzałość chromatyny plemników wskazuje na większą szansę osiągnięcia samoistnej ciąży oraz wpływa na zwiększenie prawdopodobieństwa urodzenia zdrowego dziecka.
Stres oksydacyjny rozumiany jest jako zachwianie równowagi między wytwarzaniem reaktywnych form tlenu ( ROS), a działaniem ochronnego systemu antyoksydacyjnego. Zakłócenia prawidłowego stanu redox (redukcja-utlenianie) może toksycznie oddziaływać na komórki rozrodcze, wliczając w to utlenianie protein, peroksydację lipidów oraz fragmentację DNA.
Test MiOXSYS zapewnia szybką i kompleksową miarę stresu oksydacyjnego poprzez zmierzenie potencjału oksydacyjno-redukcyjnego (sORP), będącego wskaźnikiem równowagi pomiędzy całkowitą aktywnością utleniaczy, a całkowitą aktywnością środka redukującego.
Test MiOXSYS zalecane są szczególnie w przypadkach niewyjaśnionej niepłodności, żylaków powrózka nasiennego, zakażeń, stanów zapalnych, podwyższonego odsetka leukocytów, nieprawidłowych parametrów nasienia, niepowodzeniach wspomaganego rozrodu.
Pozwala stwierdzić obecność przeciwciał przeciwplemnikowych w nasieniu. Test ten można stosować rutynowo u wszystkich pacjentów lub też w przypadkach, kiedy podejrzewa się niepłodność o podłożu immunologicznym (słaba ruchliwość plemników, czy aglutynacja plemników odnotowane w ogólnym badaniu nasienia). Standardowo badane są przeciwciała IgG , obecności przeciwciał IgA przeprowadzamy przy pozytywnym wyniku IgG.
Plazma nasienna, stanowiąca około 90% objętości nasienia, składa się głównie z wydzielin prostaty i pęcherzyków nasiennych. Zawarte w niej substancje mają kluczowe znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania i dojrzewania plemników. Oznaczenie składników plazmy pomaga ocenić funkcjonowanie męskiego układu rozrodczego oraz wykryć ewentualne nieprawidłowości.
Badanie biochemiczne cynku jest szczególnie wskazane w przypadku obniżonej żywotności i ruchliwości plemników, wysokiej fragmentacji chromatyny, hipoplazji jąder, zapalenia prostaty oraz podwyższonego stresu oksydacyjnego w plazmie nasienia.
Wykonywane w przypadku podejrzenia infekcji w obrębie męskiego układu rozrodczego. W laboratorium wykonujemy:
Test wiązania z hialuronianem (kwasem hialuronowym) znany jako HBA (ang. Hyaluronan Binding Assay) jest testem funkcjonalności plemników rozszerzającym rutynową diagnostykę seminologiczną.
Prawidłowy wynik podstawowego badania nasienia nie daje całkowitej pewności, że plemniki mają zdolność do zapłodnienia komórki jajowej.
Kwas hialuronowy jest związkiem obficie występującym w osłonce przejrzystej oraz wieńcu promienistym otaczającym oocyt i z tego względu receptor dla tego kwasu jest tak ważny dla prawidłowego funkcjonowania plemnika. Plemniki które wiążą się z hialuronianem tym samym wykazują zdolność do rozpoznania komórki jajowej, przenikania przez otaczające ją osłony, a tym samym do zapłodnienia. Plemniki wyselekcjonowane za pomocą hialuronianu są dojrzałe, funkcjonalne, żywotne, wykazują niższy odsetek uszkodzeń DNA i normalną częstotliwość występowania chromosomalnych aneuploidii (genetycznych zaburzeń). W rezultacie wyselekcjonowane plemniki za pomocą hialuronianu przed zabiegami wspomaganego rozrodu są odpowiednikami plemników, które z sukcesem uczestniczyłyby w procesie naturalnego zapłodnienia (naturalnego wiązania się plemników z osłonką przejrzystą).
Testy z wykorzystaniem hialuronianu, mają wysoką wartość diagnostyczną. Wykrycie w nasieniu pacjenta podwyższonego odsetka plemników niedojrzałych umożliwia zaplanowanie leczenie pary, a także wyjaśnienie przyczyny wcześniejszych niepowodzeń po zabiegach inseminacji.
Badanie to powinno być wykonane w przypadku niepłodności idiopatycznej (o nieustalonej przyczynie) lub jako badanie uzupełniające do ogólnego badania nasienia.
Mała objętość lub całkowity brak ejakulatu sugeruje:
Badanie poejakulacyjne moczu powinno być przeprowadzone u pacjentów z objętością ejakulatu mniejszą niż 1 ml lu w przypadku braku ejakulatu, z wyjątkiem pacjentów z obustronną agenezją nasieniowodów i klinicznymi oznakami hypogonadyzmu.
Badanie nasienia wykonane jest zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia wg V edycji WHO 2021 Laboratory manual for the examination and processing of human sperm.
Objętość ejakulatu ≥ 1,4 ml pH ≥ 7,2 Całkowita liczba plemników w ejakulacie ≥ 39 mln Koncentracja plemników (liczba plemników w 1 ml nasienia) ≥ 16 mln Ogólny odsetek ruchliwych plemników (ruch postępowy i niepostępowy) ≥ 42% Odsetek plemników o ruchu postępowym ≥ 30% Żywotność plemników (odsetek plemników żywych) ≥ 54% Morfologia plemników (odsetek plemników o całkowicie prawidłowej budowie) ≥ 4% leukocyty peroksydazo-dodatnie (10^6 / ml) < 1 komórki okrągłe (10^6 / ml) < 5
Rozpoznanie Oligozoospermii oparte jest na całkowitej liczbie plemników w ejakulacie poniżej dolnych wartości ref.
Rozpoznanie Asthenozoospermii oparte jest na odsetku plemników z ruchem postępowym poniżej dolnych wartości ref.
Rozpoznanie Nekrozoospermii oparte jest na odsetku plemników żywych poniżej dolnych wartości ref.
Rozpoznanie Teratozoospermii oparte jest na odsetku plemników z prawidłową morfologią poniżej dolnych wartości ref.
Analiza seminologiczna zwykle nie może być podstawą rozpoznania całkowitej niepłodności. Wynik ukierunkowuje dalsze działania diagnostyczne w celu wyjaśnienia przyczyn niepłodności pary i ewentualnego podjęcia leczenia przyczynowego (WHO, 2004).
W przypadku wystąpienia nieprawidłowości i odchyleń od wartości referencyjnych zaleca się wykonanie powtórnego badania w odstępie minimum 2-3 tygodni od pierwszego badania. W razie konieczności powtórzenia badania zaleca się zachować taki sam lub zbliżony okres abstynencji płciowej jak w pierwszym badaniu.
W celu interpretacji wyniku badania zalecamy umówić się na wizytę do naszego Androloga, który pomoże Państwu dobrać właściwą rozszerzoną diagnostykę i określi dalszy sposób postępowania terapeutycznego.
Badanie nasienia po wazektomii ma na celu sprawdzenie czy w ejakulacie są obecne plemniki.
Nie mają znaczenia w tym przypadku szczegóły dotyczące ruchu czy morfologii (budowy) plemników, a jedynie potwierdzenie czy plemniki są obecne w nasieniu czy nie.
Skuteczność przeprowadzonego badania powinna być oceniona przez wykonanie badania podstawowego (manualnego) nasienia.
Tylko całkowity brak plemników (azoospermia) w badaniu ogólnym (manualnym) nasienia świadczy powodzeniu zabiegu wazektomii.
Badanie nasienia (nazywane seminogramem czy spermiogramem) jest kluczowym badaniem dostarczającym szeregu ważnych informacji, zawierającym wiele parametrów. Często jest to też pierwsze badanie samodzielnie wybierane przez mężczyzn chcących sprawdzić swoją płodność.
Jednak wynik nie zawsze jest dla Pacjenta na tyle czytelny, by samodzielnie go zinterpretował i wyciągnął wnioski. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom stworzyliśmy możliwość oceny wyniku przez androloga, bez konieczności osobistego zgłaszania się na pełnowymiarową wizytę.
Specjalista androlog po zapoznaniu się z obszernym wywiadem – KWIESTIONARIUSZEM ANDROLOGICZNYM, który Pacjent dostaje do wypełnienia mailowo, przeprowadza ocenę i wydaje ewentualne zalecenia czy sugestie.
Na taką ocenę można umówić się bezpośrednio podczas badań seminologicznych lub zdecydować się na nią później już po otrzymaniu wyniku.
Niezbędny jest wtedy kontakt z recepcją i umówienie takiej usługi. Pacjent drogą mailową otrzymuje wywiad, który po wypełnieniu automatycznie podpina się pod kartę lekarską. Płatność za usługę też odbywa się zdalnie. Pozostaje tylko oczekiwać na opis badań , który albo w formie papierowej jest do odbioru w Epimedium, albo jeśli Pacjent sobie zażyczy może być przesłany mailowo.
Mikrobiom nasienia to zespół bakterii naturalnie występujących w męskim układzie rozrodczym. U większości mężczyzn stanowi on element prawidłowej równowagi biologicznej. Zaburzenia jego składu mogą jednak wpływać na jakość plemników, w tym na fragmentację chromatyny (uszkodzenia DNA plemników), i utrudniać uzyskanie ciąży. Ocena mikrobiomu oraz fragmentacji DNA to nowoczesne narzędzia diagnostyczne, które mogą pomóc w ustaleniu przyczyn niepłodności i dobraniu skuteczniejszego leczenia. Pozwala to ocenić, czy bakterie mają wpływ na jakość plemników i czy potrzebne jest leczenie.
Badanie wykonywane jest techniką sekwencjonowania nowej generacji NGS (ang. Next Generation Sequencing). Technika opiera się na sekwencjonowaniu podjednostek V3 i V4 bakteryjnego genu 16S rRNA, co pozwala dokładnie określić rodzaj i gatunek bakterii.
Badanie mikrobiomu techniką NGS, w przeciwieństwie do tradycyjnych metod mikrobiologicznych, umożliwia poznanie pełnego profilu bakteryjnego nasienia, uwzględniając także szczepy niehodowalne, oraz pozwala na określenie udziału procentowego zidentyfikowanych w próbce bakterii.
Ponieważ badania powinny zostać wykonane w odpowiednich warunkach – temperatury oraz czasu (maksymalnie 50 minut od momentu oddania) – nie jest rekomendowane dostarczanie ejakulatu nasienia spoza kliniki.
W domu
W przypadku dużego dyskomfortu związanego z pobraniem materiału do badań w laboratorium, dopuszczalne jest przeprowadzenie tego procesu w warunkach domowych . W tym celu należy oddać nasienie do sterylnego kubeczka na mocz lub podczas stosunku płciowego do specjalnej prezerwatywy bez środków plemnikobójczych. Pojemnik opisany imieniem i nazwiskiem, datą urodzenia oraz godziną ejakulacji, należy dostarczyć do laboratorium, w czasie nie przekraczającym 40 minut od ejakulacji. Próbkę nasienia winno się zabezpieczyć przed wychłodzeniem (transport w temp. 20-37°C).
W laboratorium
Przed oddaniem materiału do badania nasienia prosimy poinformować pracownika laboratorium o przebytych infekcjach, zabiegach i przyjmowanych lekach w okresie 3 miesięcy przed badaniem. Zalecana jest również toaleta prącia bez użycia jakichkolwiek detergentów, tak aby środki chemiczne nie wpłynęły na wynik badania.
Ejakulat nasienia oddawany jest (poprzez masturbację) do sterylnego pojemnika na mocz. Jeżeli nie cały ejakulat został umieszczony w pojemniku prosimy poinformować o tym pracownika laboratorium.
Pojemnik z ejakulatem nasienia pozostawiamy w okienku podawczym, znajdującym się w pomieszczeniu w którym oddawany był materiał do badań. Dzięki temu dyskretnie, bez konieczności przenoszenia pojemnika zostanie przekazany do laboratorium.
Przed przystąpieniem do analizy niezbędne jest wypełnienie dokumentacji.
Zasadniczo przygotowanie jest tożsame z tym, które następuje przed badaniem nasienia. Z tej samej próbki materiału można wykonać zarówno badanie podstawowe, jak również diagnostykę rozszerzoną. Badania przeprowadzane są w Epimedium od poniedziałku do soboty po uprzedniej rejestracji. Przed badaniem wymagane jest zachowanie okresu abstynencji seksualnej, wynoszącego od 2 do 5 dni (liczone od dnia ostatniego wytrysku).
Ponadto w przypadku:
TESTU MAR – badanie nie jest wykonywane u Pacjentów z niską koncentracją plemników (<1mln/ml) lub znacznie obniżoną ich ruchliwością.
Poejakulacyjne badanie moczu – po przybyciu na badanie, w pierwszej kolejności należy oddać mocz, całkowicie opróżniając pęcherz moczowy. W następnym etapie, po higienie prącia należy oddać nasienie do sterylnego pojemnika, przekazanego przez pracownika laboratorium. Po około 15-20 minutach, należy ponownie oddać mocz nagromadzony w pęcherzu po ejakulacji. Następuje to do osobnego kubeczka.
Badania nasienia małopolska – przeprowadzane w Epimedium od poniedziałku do soboty, po uprzedniej rejestracji telefonicznej lub za pomocą rejestracji online
Badanie płodności Kraków – przed badaniem płodności u mężczyzn wymagane jest zachowanie okresu abstynencji seksualnej, wynoszącego od 2 do 5 dni (liczone od dnia ostatniego wytrysku). W tym czasie należy powstrzymać się od masturbacji i aktywności seksualnej. W okresie poprzedzającym badanie plemników należy powstrzymać się od spożycia alkoholu i innych używek oraz zaleca się unikanie nadmiernego wysiłku fizycznego. Przed badaniem nie ma potrzeby powstrzymywania się od przyjmowania posiłków czy napojów.
Do wypełnienia dokumentacji medycznej potrzebny jest dowód osobisty – nie zapomnij go zabrać!
To ocena jakości plemników oraz ich aktywności,, w oparciu o normy wyznaczone w 2010r. przez Światową Organizację Zdrowia (World Health Organization – WHO). Analiza obejmuje między innymi ocenę liczby plemników, ich ruchliwość oraz budowę (morfologię). Badanie nasienia stanowi integralną część oceny płodności pary i przeprowadzone jest przez zespół doświadczonych diagnostów Epimedium. Nasi specjaliści pomagają w zrozumieniu procesów związanych z płodnością i są przewodnikami po ścieżkach prowadzących do upragnionego celu – Rodzicielstwa. To ocena jakości plemników oraz ich aktywności, w oparciu o normy wyznaczone w 2010 r. przez Światową Organizację Zdrowia (World Health Organization – WHO). Analiza obejmuje między innymi ocenę liczby plemników, ich ruchliwość oraz budowę (morfologię). Badanie spermy w Krakowie stanowi integralną część oceny płodności pary i przeprowadzane jest przez zespół doświadczonych diagnostów Epimedium. Nasi specjaliści pomagają w zrozumieniu procesów związanych z płodnością i są przewodnikami po ścieżkach prowadzących do upragnionego celu – Rodzicielstwa.
Masz jakieś pytania? Skontaktuj się z nami, a nasi pracownicy odpowiedzą tak szybko jak to tylko możliwe!
